1. Uyuşmazlık Konusu Olay ve Gelişimi
İdare tarafından 28.04.2026 tarihinde açık ihale usulüyle gerçekleştirilen, 2026/539748 ihale kayıt numaralı sanat, meslek ve hobi kursları organizasyonu hizmet alımı ihalesinde; kurslarda görev yapacak eğitmenlerin öğrenim, sertifika ve meslek deneyimine ilişkin şartlar Teknik Şartname’de düzenlenmiştir. Eğitmen olarak görevlendirilebilecek kişiler farklı gruplar halinde sayılmış; bu gruplardan birinde, en az ortaöğretim mezunu olmak şartıyla ilgili meslek alanında en az 10 yıl meslek deneyiminin belgelendirilmesi istenmiştir.
Bilindiği gibi, teknik şartname, ihale konusu hizmetin nasıl yerine getirileceğini belirleyen ve teklif maliyetini doğrudan etkileyen ihale dokümanı parçasıdır. (Bkz: Teknik Şartname: https://www.kilichukuk.org/Sozluk/teknik-sartname )
Başvuru Yapan Firma, eğitmen personel için öngörülen 10 yıllık deneyim şartının Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 40’ıncı maddesine aykırı olduğunu belirterek 17.04.2026 tarihinde İdareye şikâyet başvurusunda bulunmuştur.
İdarenin süresi içinde karar almaması üzerine 07.05.2026 tarihinde Kamu İhale Kurumuna itirazen şikâyet başvurusu yapılmıştır. Başvuruda, mevzuatta personel deneyimi için öngörülen üst sınırın aşılması nedeniyle ihalenin iptal edilmesi gerektiği ileri sürülmüştür.
Uyuşmazlık, İdarenin ihale konusu işte çalıştırılacak personelin niteliğini belirleme yetkisinin mevzuatta açıkça belirlenen süre sınırına uygun kullanılıp kullanılmadığından doğmuştur.
İdareler hizmetin gerektirdiği eğitimi, mesleği ve uzmanlığı belirleyebilir; ancak personelin deneyim süresini belirlerken Yönetmelikteki alt ve üst sınırlara uymak zorundadır. Benzer biçimde, personelin önceki sözleşmelerde çalışmış olmasını veya belirli bir kurumda tecrübe kazanmış bulunmasını zorunlu kılan şartlar da ihale dokümanının mevzuata uygunluğu yönünden ayrıca incelenmelidir. (Bkz:İhale Dokümanında Kurum İçinde En Az 1 Yıl Tecrübe Şartı: https://www.kilichukuk.org/kurul-kararlari/ihale-dokumaninda-kurum-icinde-en-az-1-yil-cagri-merkezi-tecrubesi-olmasi-ve-daha-onceki-sozlesmelerde-calistirilan-personelin-yeniden-istihdam-edilmesi-yonunde-duzenleme-yapilabilir-mi )
2. Kamu İhale Kurulunun Aldığı Karar
Kamu İhale Kurulu, 04.06.2026 tarihli ve 2026/UH.II-1486 sayılı kararında, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 10’uncu maddesi uyarınca İdarenin ihale konusu işte çalışacak personelin sayısını ve niteliklerini belirleyebileceğini kabul etmiştir. Bununla birlikte Kurul, bu yetkinin Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 40’ıncı maddesinde çizilen sınırlar içinde kullanılabileceğini belirtmiştir.
Yönetmeliğin 40’ıncı maddesine göre, çalıştırılacak personelin sayısı ve nitelikleri ihale dokümanında gösterilebilir; ancak personelin çalıştırıldığına, çalıştırılacağına, sayısına veya niteliğine ilişkin belgeler ihaleye katılım ve yeterlik belgesi olarak istenemez. Personelin niteliği, deneyim süresi ve bunların hangi belgelerle doğrulanacağı Teknik Şartname’de düzenlenir. Asgari deneyim süresi öngörülüyorsa bu süre bir yıldan az, beş yıldan fazla olamaz. Deneyim süresi mezuniyet tarihi esas alınarak mezuniyet belgesiyle doğrulanır ve ilgili belgeler sözleşme imzalandıktan sonra, işe başlanmadan önce yüklenici tarafından İdareye sunulur.
Kurul, Teknik Şartname’de eğitmenler için yer verilen en az 10 yıllık meslek deneyimi şartının, Yönetmelikteki beş yıllık üst sınırı aştığını tespit etmiştir. Bu nedenle Başvuru Yapan Firmanın iddiası haklı bulunmuş; mevzuata aykırı düzenlemenin ihale dokümanının esaslı bir hükmünde yer alması ve tekliflerin bu şartlar esas alınarak hazırlanması sebebiyle aykırılığın düzeltici işlemle giderilemeyeceği değerlendirilerek ihalenin iptaline karar verilmiştir.
3. Değerlendirmemiz ve Firmaların Almaları Gereken Dersler
Karar, personel niteliği ile personel deneyim süresinin birbirinden ayrılması gerektiğini göstermektedir. İdare; eğitmenin mezuniyet alanını, sertifikasını, mesleğini ve hizmetin gerektirdiği başka nitelikleri belirleyebilir. Buna karşılık deneyim süresi isteniyorsa, süre bir ile beş yıl arasında kalmalıdır. “Mesleğinde 10 yıl çalışmış olmak”, “kurumda belirli süre görev yapmış olmak” veya benzeri şartlar; işin özelliği ileri sürülse dahi açık mevzuat sınırını aşamaz.
İhaleye katılmayı düşünen firmalar, yalnızca İdari Şartname’nin yeterlik maddelerini değil, Teknik Şartname’de personel için getirilen bütün koşulları da teklif vermeden önce incelemelidir. Personelin öğrenim durumu, deneyimi, sertifikası, çalışma biçimi ve belge sunma zamanı; uygun personel bulunmasını, ücret seviyesini ve teklif maliyetini etkiler. Mevzuata aykırı veya rekabeti gereksiz biçimde daraltan bir şartın süresi içinde şikâyet konusu yapılmaması, firmanın daha sonra bu düzenlemeye dayanarak hak aramasını güçleştirebilir. Keza ihale dokümanına bağlılık ilkesi gereğince hem firmalar hem de İdare, ihale sürecini ilan edilen şartlar üzerinden yürütür. (Bkz: İhale Dokümanına Bağlılık İlkesi: https://www.kilichukuk.org/Sozluk/ihale-dokumanina-baglilik-ilkesi- )
Firmaların doküman incelemesinde şu dört soruya cevap araması yararlı olacaktır:
Bu inceleme, yalnızca ihaleye katılma kararının verilmesini değil, şikâyet başvurusunun hangi hükme dayandırılacağını da belirler.
İdareler yönünden ise personel şartları hazırlanırken hizmetin gerçek ihtiyacı ile mevzuat sınırlarının birlikte gözetilmesi gerekir. Gereğinden uzun deneyim süreleri, belirli kişiler veya dar bir personel çevresi lehine sonuç doğurabilir; rekabeti azaltabilir ve yaklaşık maliyeti yükseltebilir. 4734 sayılı Kanun’un temel ilkeleri, ihtiyacın uygun şartlarla karşılanmasını ve rekabetin korunmasını gerektirir. Personel şartlarının ölçülü, anlaşılır ve belgelenebilir biçimde yazılması, ihalenin iptal edilmesini ve hizmetin gecikmesini önler. (Bkz: Temel İlkeler (4734 sayılı Kanun): https://www.kilichukuk.org/Sozluk/temel-ilkeler )
Sonuç olarak, hizmet alımı ihalelerinde çalıştırılacak personel için beş yılı aşan asgari deneyim süresi belirlenemez. Teknik Şartname’deki tek bir personel hükmü dahi teklif hazırlığını, rekabeti ve personel maliyetini etkiliyorsa ihalenin bütününün iptaline yol açabilir. Bu sebeple firmaların, ihale dokümanını teklif hazırlığından önce hukuki ve mali yönden birlikte incelemesi; aykırılık gördüğünde başvuru sürelerini geçirmeden hareket etmesi gerekir.
(Bkz: Kamu İhale İptallerinin Nedenleri, Sorunlar ve Çözümleri: https://www.kilicakademi.com.tr/Kitap/kamu-ihale-iptallerinin-nedenleri-sorunlar-ve-cozumleri )
Zehra ÇENGEL YAVAŞ
Kılıç Hukuk ve Danışmanlık Ofisi
Hukuk Yayınları Editörü
Daha fazla bilgi almak için KILIÇ HUKUK ve DANIŞMANLIK OFİSİ ile iletişime geçiniz: https://www.kilichukuk.org/iletisim
Haz
