1. Kamu İhale Kurul Kararının Özü
Bilindiği üzere kamu ihaleleri sözleşmelerine davet edilen kişilerin, adli sicil kaydı değerlendirilirken suçun türü, gerekçeli karar, kesinleşme tarihi, fiilin mesleki faaliyetle bağlantısı ve mahkûm olan kişinin şirket içindeki yetkisi birlikte incelenir. (Bkz: Kamu İhalelerine Katılımda Adli Sicil Kaydının Önemi: https://www.kilichukuk.org/Makale/kamu-ihalelerine-kat%C4%B1l%C4%B1mda-adli-sicil-kayd%C4%B1n%C4%B1n-%C3%B6nemi) 

Kamu İhale Kurulunun 18.06.2026 tarihli ve 2026/UM.I-1656 sayılı kararı, şirket müdürü ve tek ortağı hakkında verilen “mühür bozma” mahkûmiyetinin kamu ihalesine katılım üzerindeki sonucunu açıklamaktadır. Mahkûmiyet, iş yeri faaliyetinin yürütülmesi sırasında işlenen bir fiilden kaynaklanmış ve ihale tarihinden önceki beş yıllık süre içinde kesinleşmiştir. Kurul; bu hususu detaylı olarak inceleyerek, ihalelere katılan firmalara ders olabilecek türden, önemli bir  karar vermiştir.

2. Uyuşmazlık Konusu Olay ve Gelişimi
İdare tarafından yapılan “Çeşitli Malzeme ve Ekipman Alımı” ihalesinin 1, 3 ve 4’üncü kısımları Başvuru Yapan Firma üzerinde bırakılmıştır. Firma limited şirket niteliğindedir. Şirketin bütün hisseleri, şirketi tek başına temsile yetkili müdüre aittir.

Sözleşmeye davet üzerine 4734 sayılı Kanun’un 10’uncu maddesinde sayılan durumlarda bulunulmadığını gösteren belgeler EKAP’a yüklenmiştir. Şirket müdürünün adli sicil belgesinde, Türk Ceza Kanunu’nun 203’üncü maddesi kapsamında mühür bozma suçundan mahkûmiyet kaydı görülmüştür. Hüküm 13.10.2021 tarihinde kesinleşmiş, ihale 14.04.2026 tarihinde yapılmıştır.

Gerekçeli ceza kararına göre şirket müdürünün yetkilisi olduğu başka bir şirkete ait iş yeri, usulsüz su kullanımı sebebiyle mühürlenmiştir. Sonraki denetimlerde mühürlerin bozulduğu belirlenmiş ve şirket yetkilisi zincirleme mühür bozma suçundan mahkûm edilmiştir. İdare, fiilin şirket faaliyetinin yürütülmesi sırasında işlendiğini değerlendirerek Başvuru Yapan Firmayı ihale dışı bırakmıştır. Bilindiği üzere ihale dışı bırakılma, Kanun’a ve ikincil mevzuata aykırı bir durumun tespiti üzerine, isteklinin teklifinin ihalede değerlendirme dışına çıkarılmasıdır. (Bkz: İhale dışı bırakılma: https://www.kilichukuk.org/Sozluk/ihale-disi-birakilma)

İdare ayrıca, geçici teminatın teklif bedelinin yüzde üçüne karşılık gelen kısmını gelir kaydetmiş ve geçerli ikinci teklif bulunmadığı için ilgili kısımları iptal etmiştir. Başvuru Yapan Firma, suçun kişisel alanda kaldığını ve yeni ihalenin konusuyla bağlantılı olmadığını ileri sürerek Kamu İhale Kurumuna başvurmuştur.

3. Kamu İhale Kurulunun Aldığı Karar
Kurul; 4734 sayılı Kanun’un 10’uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (e) bendini, Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 50’nci maddesini ve Kamu İhale Genel Tebliği’nin 17.5’inci maddesini esas almıştır. İhale tarihinden önceki 5 (beş) yıl içinde mesleki faaliyetlerinden dolayı yargı kararıyla hüküm giyen istekliler ihale dışı bırakılır.

Limited şirketlerde şirket müdürünün ve şirket yönetiminde hâkim etkisi bulunan ortakların adli sicil durumu incelenir. Somut olayda mahkûm olan kişi, Başvuru Yapan Firmanın tek ortağı ve tek başına temsile yetkili müdürüdür. Bu sebeple mahkûmiyet tüzel kişinin yeterlik durumunu etkilemiştir.

Mühür bozma fiili, sanığın yetkilisi olduğu şirketin iş yerinde ve iş yerinin faaliyeti sırasında işlenmiştir. Kurul, mahkûmiyetin mesleki faaliyetin yürütülmesinden kaynaklandığını kabul etmiştir. Fiilin yeni ihalenin konusu olan malzeme ve ekipman alımıyla aynı iş koluna ilişkin olması aranmamıştır.

Ceza mahkemesince ayrıca meslek veya sanatın yürütülmesinin yasaklanmasına karar verilmemiş olması sonucu değiştirmemiştir. Mesleki faaliyetten kaynaklanan mahkûmiyet yeterli görülmüş; Türk Ceza Kanunu’nun 53’üncü maddesi kapsamında ayrı bir meslek yasağı şartı aranmamıştır.
Kurul, ihale dışı bırakma ve geçici teminatın gelir kaydı işlemlerinde mevzuata aykırılık bulmamıştır. Başvuru reddedilmiş, başvuru bedelinin iadesine karar verilmemiştir.

4. Değerlendirmemiz ve Firmaların Almaları Gereken Dersler
Somut olaydan da anlaşıldığı üzere ihaleye katılan tüzel kişiler, teklif vermeden önce şirketi temsil eden kişilerin ve şirket yönetiminde hâkim etkisi bulunan ortakların adli sicil kayıtlarını incelemelidir. Mahkûmiyet kaydı bulunan dosyada gerekçeli karar ile kesinleşme şerhi temin edilmeli; fiilin işleniş biçimi ve mesleki faaliyet bağlantısı yazılı olarak değerlendirilmelidir.

Ayrıca beş yıllık sürenin, mahkûmiyet hükmünün kesinleştiği tarihten ihale tarihine doğru hesaplanacağı hususu da bilinmelidir. Keza bu süreçte şirket yapısında değişiklik varsa, ihale tarihindeki ortaklık oranları, müdürlük görevi ve temsil yetkisi esas alınır.

Mesleki faaliyet bağlantısı araştırılırken fiilin şirket adına, iş yeri kapsamında, ticari işin yürütülmesi sırasında veya yöneticilik yetkisinin kullanılmasıyla işlenip işlenmediğine bakılır. Mahkûmiyetin ihale konusu sektörle aynı alanda bulunması şartı aranmayabilir.

Bir başka husus ise adli sicil kaydı bulunan dosyalarda, suçun niteliğinin farklı sonuçlar doğurabileceğinin de bilinmelidir. Bu yüzden gerekçeli kararın içeriği, kesinleşme tarihi ve şirket temsil yapısı birlikte ele alınmalıdır. (Bkz: Adli Sicil Kaydının Kamu İhalelerine Katılım Üzerindeki Etkisi: https://www.kilichukuk.org/Makale/adli-sicil-kaydinin-kamu-ihalelerine-katilim-uzerindeki-etkisi-bir-kamu-ihale-kurulu-kararinin-analizi)

İdarenin işlemine karşı yapılacak başvuruda mahkûmiyetin kesinleşme tarihi, fiilin işlendiği ortam, kişinin şirketteki görevi, mesleki faaliyet bağlantısı ve geçici teminat işlemi ayrı ayrı açıklanmalıdır. Sürelerin kısa olması ve ceza kararıyla ihale mevzuatının birlikte incelenmesi gerektiği için ihale hukuku alanında çalışan hukukçu ve ihale danışmanından görüş alınması, başvurunun doğru delillerle hazırlanmasına katkı sağlar.

İdareye şikâyet ve Kamu İhale Kurumuna itirazen şikâyet başvurularında öğrenme tarihi, hukuka aykırı işlem, gerekçe ve talep açık biçimde yazılmalıdır. (Bkz: İdareye E-Şikâyet ve Kamu İhale Kurumuna E-İtirazen Şikâyet Başvurusu Nasıl Yapılır?: https://www.ihale.tv/video/4734-sayili-kamu-ihale-kanunu-ve-uygulamalari/idareye-e-sikayet-ve-kamu-ihale-kurumuna-e-itirazen-sikayet-basvurusu-nasil-yapilir ) 

Zehra ÇENGEL YAVAŞ
Kılıç Hukuk ve Danışmanlık Ofisi
Hukuk Yayınları Editörü
İletişim: https://www.kilichukuk.org/iletisim