1. Kamu İhale Kurul Kararının Özü
Kamu İhale Kurulunun 18.06.2026 tarihli ve 2026/UH.II-1636 sayılı kararı, yapılan başvurular neticesinde, ihalede tek geçerli teklif kalması ve bu teklifin yaklaşık maliyetin üzerinde bulunması hâlinde İdarenin ihaleyi iptal etme yetkisini ele almaktadır.

Bilindiği üzere; yaklaşık maliyet, İdare tarafından ihale konusu iş için öngörülen ve dayanakları bir hesap cetvelinde gösterilen bedeldir. Tekliflerin değerlendirilmesinde, sınır değerin hesaplanmasında ve bütçe planlamasında kullanılan temel verilerden biridir. (Bkz: Yaklaşık maliyet: https://www.kilichukuk.org/Sozluk/yaklasik-maliyet)

2. Uyuşmazlık Konusu Olay ve Gelişimi
İdare tarafından “Bilgisayarlı Tomografi Görüntüleme ve Raporlama Hizmet Alımı” ihalesi yapılmış ve ihaleye yedi istekli katılmıştır. İlk ihale komisyonu kararında ihale X… Ltd. Şti. üzerinde bırakılmış, Y… A.Ş. ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlenmiştir.

Başvuru Yapan Firmanın önceki itirazen şikâyet başvurusu üzerine Kamu İhale Kurulu, 13.05.2026 tarihli ve 2026/UH.II-1351 sayılı kararıyla altı isteklinin teklifinin teknik şartnameye uygun olmadığını tespit etmiş ve bu tekliflerin değerlendirme dışı bırakılmasına karar vermiştir. İdare, bu kararı uyguladığında Başvuru Yapan Firma ihaledeki tek geçerli teklif sahibi olarak kalmıştır.

Başvuru Yapan Firmanın teklif bedeli 32.444.767,90 TL, yaklaşık maliyet ise 32.110.664,75 TL’dir. Teklif yaklaşık maliyeti 334.103,15 TL, başka bir anlatımla yaklaşık % (yüzde) 1,04 oranında aşmıştır. İdare; ek mali yük oluşması, kaynakların etkili ve verimli kullanılması, rekabet şartlarının yeniden sağlanması ve teknik şartnamenin gözden geçirilmesi gerekçeleriyle ihaleyi iptal etmiştir.

Başvuru Yapan Firma, yaklaşık maliyetin üzerindeki teklifin doğrudan iptal sebebi sayılamayacağını; yaklaşık maliyet hesabının, piyasa fiyatlarının, bütçe ödeneğinin ve ödenek aktarımı imkânının somut biçimde incelenmediğini ileri sürmüştür. Önceki Kurul kararında ihalenin iptaline yönelik bir hüküm bulunmadığı da başvuruda belirtilmiştir.

Bilindiği gibi, tek geçerli teklifin kalması, rekabetin oluşmadığı yönündeki değerlendirmede tek başına yeterli bir ölçü oluşturmaz. Bu nedenle iptal kararının ihalenin şartları, teklif tutarı, yaklaşık maliyet ve kamu yararıyla bağlantılı gerekçelere dayanması gerekir. (Bkz: Geçerli Tek Teklifin Yaklaşık Maliyete Çok Yakın Olması Nedeniyle İhalenin İptali ve İdarenin Takdir Yetkisi: https://www.kilichukuk.org/kik-kararlari/gecerli-tek-teklifin-yaklasik-maliyete-cok-yakin-olmasi-nedeniyle-ihalenin-iptali-ve-idarenin-takdir-yetkisi )

3. Kamu İhale Kurulunun Aldığı Karar
Kamu İhale Kurulu, incelemesini İdarenin iptal gerekçesiyle sınırlı olarak yürütmüştür. 4734 sayılı Kanun’un 5’inci maddesindeki ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanması ile kaynakların verimli kullanılması ilkeleri; 39’uncu maddesindeki bütün tekliflerin reddedilmesi ve ihalenin iptali yetkisi; 40’ıncı maddesindeki gerekçeli karar hükümleri birlikte değerlendirilmiştir.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 16.3’üncü maddesine göre ihale komisyonu; yaklaşık maliyet hesabında değerlendirilmeyen bir unsur bulunup bulunmadığını, güncellemenin doğru yapılıp yapılmadığını ve teklif fiyatlarının piyasa rayiçlerini yansıtıp yansıtmadığını inceler. Komisyon, bütçe ödeneğini de gözeterek yaklaşık maliyetin üzerindeki teklifi kabul edebilir veya uygun bulmayarak ihaleyi iptal edebilir. Kabul yönündeki değerlendirmede ek ödenek veya ödenek aktarımı imkânı da dikkate alınır.

Kurul, Başvuru Yapan Firmanın teklifinin yaklaşık maliyetin üzerinde bulunduğunu, Kurul kararı sonrasında ihalede tek geçerli teklif kaldığını ve İdarenin kaynakların verimli kullanılması ile rekabet şartlarını gerekçe gösterdiğini tespit etmiştir. Bu değerlendirme sonucunda iptal kararında 4734 sayılı Kanun’un temel ilkelerine aykırılık bulunmamış ve itirazen şikâyet başvurusu oybirliğiyle reddedilmiştir.

Keza yaklaşık maliyetin güncel piyasa şartlarını yansıtması, tekliflerin sağlıklı biçimde karşılaştırılmasına yardım eder. Hesabın güncelliği ve dayanakları, yaklaşık maliyetin üzerindeki teklif hakkında verilecek kararın önemli dayanağıdır. (Bkz: Yaklaşık maliyetin güncellenmesi: https://www.kilichukuk.org/Sozluk/yaklasik-maliyetin-guncellenmesi)

4. Değerlendirmemiz ve Firmaların Almaları Gereken Dersler
Yaklaşık maliyetin üzerindeki teklif, İdareye kabul veya iptal yönünde değerlendirme yapma yetkisi verir. Bu yetki kullanılırken yaklaşık maliyetin hazırlanma yöntemi, ihale tarihindeki piyasa koşulları, teklif ile yaklaşık maliyet arasındaki fark, bütçe ödeneği, hizmetin sürekliliği ve yeniden ihaleye çıkılması hâlinde doğabilecek sonuçlar birlikte ele alınmalıdır.

İptal gerekçesinin genel ifadelerden oluşması, iptal kararının hukuka uygunluğunu tartışmalı hâle getirebilir. Firma, kararın dayandığı mali, teknik ve idari tespitleri dosya üzerinden karşılaştırmalı olarak değerlendirmelidir. (Bkz: İhale İptal Gerekçeleri Her Zaman Hukuka Uygun mu?: https://www.kilichukuk.org/Makale/-ihale-iptal-gerekceleri-hukuka-uygun-olmayabilir-firmalar-ne-yapmali)

Başvuru dilekçesinde “teklif yaklaşık maliyetin biraz üzerindedir” şeklindeki genel anlatım yeterli olmayabilir. Yaklaşık maliyetin güncel olmaması, piyasa rayiçlerinin farklılaşması, ödenek imkânı, hizmetin gecikmesi ve iptal gerekçelerinin dayanakları somut belgelerle açıklanmalıdır. İptal kararına karşı başvuru süreleri kısa olduğundan ihale hukuku alanında çalışan hukukçu ve ihale danışmanından görüş alınması, işlemin doğru yönden incelenmesine ve delillerin düzenli sunulmasına katkı sağlar.
(Bkz: Kamu İhale İptallerinin Nedenleri, Sorunlar ve Çözümleri: https://www.kilicakademi.com.tr/Kitap/kamu-ihale-iptallerinin-nedenleri-sorunlar-ve-cozumleri)

Zehra ÇENGEL YAVAŞ
Kılıç Hukuk ve Danışmanlık Ofisi
Hukuk Yayınları Editörü
İletişim: https://www.kilichukuk.org/iletisim