1. Duyurunun Kısa Özeti
Resmî Gazete’de yayımlanan değişiklikle, Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmeliğin “Kıyı ve sahil şeritlerinde yapılacak düzenlemeler” başlıklı 81’inci maddesine yeni bir fıkra eklenmiştir. Düzenleme, 3621 sayılı Kıyı Kanunu ve Kıyı Kanununun Uygulanmasına Dair Yönetmelik ile onaylı imar planı hükümlerine uygunluk şartını koruyarak, Bakanlıkça uygun görülecek kıyı ve sahil şeritleri ile bu alanlar üzerinde yapılması zorunlu ticari ünitelerin kiralanmasına ilişkin yeni bir yol açmaktadır.
(Bkz: Resmî Gazete, 09.08.2026 tarihli ve 33335 sayılı değişiklik; Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmelik: https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=11385&MevzuatTur=7&MevzuatTertip=5)
Değişiklik, Hazine taşınmazlarının kiraya verilmesi, protokol yapılması, ticari ünite işletilmesi, bakım, onarım, güvenlik ve temizlik hizmetlerinin yürütülmesi gibi alanlarda ihaleli işlerle uğraşan kişi ve firmaları dolaylı olarak ilgilendirmektedir. Keza bu alanların işletilmesi sırasında yapılacak alt hizmet alımları veya işletme uygulamaları, ilgili kurumun hukuki statüsüne göre ayrıca ihale, sözleşme ve denetim süreçleri doğurabilir.
(Bkz: Kılıç İhale Sözlüğü: https://www.kilichukuk.org/sozluk)
2. Duyurunun Getirdiği Yenilikler
Eski düzenlemede kıyı ve sahil şeritlerinde yapılacak düzenlemeler bakımından büyükşehir belediyeleri, belediyeler ve mahalli idare birlikleri ön plandaydı. Ayrıca Bakanlıkça uygun görülen yerlerde, bedellere tabi olmaksızın hasılat veya gelirden pay alınması suretiyle mahalli idarelere veya mahalli idare birliklerine izin verilebilmekteydi. Düzenlemenin kapsamı, gelir paylaşımı ve diğer konular ise protokol ile belirlenmekteydi.
Yeni eklenen fıkra ile Bakanlıkça uygun görülecek kıyı ve sahil şeritleri ve bu alanlar üzerinde yapılması zorunlu ticari üniteler; hasılat veya gelirden pay alınması suretiyle, bakım, onarım, güvenlik, temizlik ve benzeri işletme uygulamalarının yürütülmesi amacıyla Bakanlığın merkez teşkilatına, döner sermaye işletmesi müdürlüğüne, bağlı, ilgili ve ilişkili kurum ve kuruluşlara ve bunların iştiraklerine protokol ile kiraya verilebilecektir.
Bu düzenlemeyle;
• Kıyı ve sahil şeritleri ile bu alanlardaki zorunlu ticari üniteleri birlikte ele almaktadır.
• Kiralama yolunda hasılat veya gelirden pay alınması esası kullanılabilecektir.
• Bakım, onarım, güvenlik, temizlik ve benzeri işletme uygulamaları yeni fıkranın gerekçesini oluşturan alanlar olarak sayılmıştır.
• Protokol yapılacak taraflar genişlemiş; Bakanlığın merkez teşkilatı, döner sermaye işletmesi müdürlüğü, bağlı, ilgili ve ilişkili kurum ve kuruluşlar ile bunların iştirakleri kapsama alınmıştır.
• Düzenlemenin yayım tarihi 09.08.2026’dır. Yapılan değişiklik aynı tarihte yürürlüğe girecektir.
(Bkz: Kıyı ve sahil şeritlerinde yapılacak düzenlemeler, Yönetmelik md. 81; Resmî Gazete günlük sayı bilgisi: https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2026/08/20260809.htm)
3. Duyurunun İhaleli İşlerle Uğraşan Kişi ve Firmalar İçin Önemi
Bu değişiklik, özellikle kıyı alanlarında turizm, sosyal tesis, otopark, kafeterya, büfe, güvenlik, temizlik, bakım ve küçük ölçekli işletme hizmetleriyle ilgilenen kişi veya firmalar bakımından izlenmesi gereken bir gelişmedir. İlgililer, kıyı ve sahil şeritlerinde doğrudan kendilerine yeni bir hak doğduğunu varsaymadan, ilgili alanın hangi kurum veya iştirak eliyle işletileceğini, protokol şartlarını ve sonrasında yapılacak ihale ya da sözleşme işlemlerini takip etmelidir.
Genellikle bu tür düzenlemelerde asıl dikkat edilmesi gereken konu, hangi alanın hangi yöntemle değerlendirileceği, gelir paylaşımının nasıl hesaplanacağı, ticari ünitelerin kim tarafından işletileceği ve alt hizmetlerin hangi usulle gördürüleceğidir. İfade etmeliyiz ki, kıyı ve sahil şeritleri kamu yararı ile ticari kullanımın aynı anda gözetilmesi gereken alanlardır. Bu nedenle firmaların yalnız fiyat, kira veya işletme geliri üzerinden değil, imar planı, kullanım amacı, izin süresi, tahliye, teminat, hasılat payı ve sözleşme feshi gibi konuları da birlikte incelemesi gerekir.
Tecrübelerimize dayanarak belirtmek gerekir ki, Hazine taşınmazlarına ilişkin kiralama veya protokol süreçlerinde önem verilmeyen belge ve süre eksiklikleri, ilerleyen aşamada teminat, tahliye, ecrimisil veya sözleşmenin feshi gibi sonuçlar doğurabilir. Bu sebeple, 2886 sayılı Kanun kapsamındaki taşınmaz işlemleri ile 4734 sayılı Kanun kapsamındaki alım süreçleri birbirinden ayrılmalıdır.
(Bkz: Sözleşme Tasarısı: https://www.kilichukuk.org/Sozluk/sozlesme-tasarisi)
4. Duyurunun Kamu Yararı ve Daha İşlevsel Hale Gelebilmesi İçin Tavsiyelerimiz
Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmeliğin 81 inci maddesine eklenen yeni fıkra, kıyı ve sahil şeritleri üzerindeki bütün yerel yönetim yetkilerinin Bakanlığa devredildiği şeklinde yorumlanmamalıdır. Ancak bu değişiklik, Bakanlıkça uygun görülecek kıyı ve sahil şeritleri ile bu alanlarda yapılması zorunlu ticari üniteler bakımından, bakım, onarım, güvenlik, temizlik ve benzeri işletme uygulamalarının Bakanlık merkez teşkilatı, döner sermaye işletmesi müdürlüğü, bağlı, ilgili ve ilişkili kurumlar ile bunların iştirakleri üzerinden protokolle yürütülebilmesine imkân tanımaktadır. Bu nedenle belediyelerin genel görev alanı tamamen ortadan kalkmasa da, belirli Hazine taşınmazları ve kıyı alanları bakımından merkezi idarenin daha doğrudan rol üstlenebileceği yeni bir uygulama alanı açılmıştır.
Kanaatimizce bu değişikliğin yapılma nedenlerinden biri, kıyı ve sahil şeritlerindeki ticari ünitelerin bakım, onarım, güvenlik, temizlik ve işletme düzeninin daha tek elden ve gelir paylaşımı esasına göre yürütülmesini sağlamaktır. Genellikle kıyı alanlarında farklı kurumların yetki alanlarının kesişmesi, kullanım izinleri, ticari alanların işletilmesi, hasılat paylaşımı, temizlik ve güvenlik hizmetleri bakımından uygulamada farklılık doğurabilmektedir. Bu düzenleme ile Bakanlık, uygun gördüğü alanlarda protokol modeliyle daha düzenli gelir takibi, daha açık işletme sorumluluğu ve daha kolay denetim yapılmasını amaçlamış olabilir.
Bununla birlikte, uygulamada belediyeler ile merkezi yönetim arasında bazı görüş ayrılıklarının doğması mümkündür. Özellikle hangi kıyı alanının Bakanlıkça uygun görüleceği, belediyelerin mevcut kullanım, bakım ve işletme düzeninin nasıl etkileneceği, ticari ünitelerden elde edilecek hasılat veya gelir payının ne şekilde izleneceği, imar planı ve kıyı düzenleme yetkilerinin protokol sürecine nasıl yansıyacağı konularında tereddütler yaşanabilir. Bu nedenle, kamu yararı bakımından düzenlemenin daha işlevsel hale gelmesi için Bakanlık tarafından örnek protokol, gelir paylaşımı açıklaması, belediyelerle eşgüdüm usulü ve geçiş sürecine ilişkin ayrıca bir uygulama rehberi yayımlanması yararlı olacaktır.Kanaatimizce düzenleme, kıyı ve sahil şeritlerinin bakım, temizlik, güvenlik ve işletme düzeninin daha planlı yürütülmesine katkı sağlayabilir. Özellikle ticari ünitelerden elde edilecek hasılat veya gelir payının kamuya aktarılması, kamu taşınmazlarının daha verimli değerlendirilmesi bakımından yararlı sonuçlar doğurabilir.
(Bkz: Kılıç Hukuk Makaleler: https://www.kilichukuk.org/Makaleler)
5. Sonuç ve Konuyla İlgili Kaynaklar
Sonuç olarak bu duyuru, kıyı ve sahil şeritlerindeki Hazine taşınmazlarının işletilmesi, ticari ünitelerin değerlendirilmesi ve gelir paylaşımı esaslı kiralama uygulamaları bakımından takip edilmesi gereken bir değişikliktir. Konuyla igilenenlerin ihale öncesinde alanın hukuki statüsünü, kiralama veya protokol şartlarını, teminat yükümlülüklerini, gelir payı hesabını, tahliye ve fesih hükümlerini incelemesi gerekir.
Firmaların bu tür duyuruları yalnızca mevzuat değişikliği olarak görmemesi, aynı zamanda ileride çıkabilecek kiralama, hizmet alımı, bakım, temizlik, güvenlik, işletme ve ticari ünite yönetimi işlerine hazırlık olarak değerlendirmesi yararlı olacaktır. Uygulamada belirsizlik bulunan hallerde, ihale öncesi ve sözleşme sürecinde hukuki değerlendirme alınması firmaların belge, süre ve hak kaybı risklerini azaltabilir. 10.08.2026
(Bkz: Kılıç İhale Sözlüğü: https://www.kilichukuk.org/sozluk)
(Bkz: Sözleşme Tasarısı: https://www.kilichukuk.org/Sozluk/sozlesme-tasarisi)
(Bkz: Kılıç Hukuk Makaleler: https://www.kilichukuk.org/Makaleler)
(Bkz: Kılıç Hukuk Duyurular: https://www.kilichukuk.org/Duyurular)
Zehra ÇENGEL YAVAŞ
Kılıç Hukuk ve Danışmanlık Ofisi
Hukuk Yayınları Editörü
Daha fazla bilgi almak için KILIÇ HUKUK ve DANIŞMANLIK OFİSİ ile iletişime geçiniz: https://www.kilichukuk.org/iletisim
Ağu