1. Duyurunun Kısa Özeti
28 Ağustos 2026 tarihli ve 33354 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 11674 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile, Türk Standardları Enstitüsü (TSE) tarafından düzenlenecek veya katılım sağlanacak uluslararası organizasyon ve toplantılardan Cumhurbaşkanı tarafından belirlenenler için özel bir mal ve hizmet alımı düzeni oluşturuldu. Düzenleme, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 3’üncü maddesinin (z) bendi ile ek 11’inci maddesine dayanıyor ve yayımı tarihinde, yani 28 Ağustos 2026’da yürürlüğe girdi. (Bkz: Resmî Gazete, 28.08.2026, Karar Sayısı 11674)

Duyurunun özünü; 4734 sayılı Kanun’da bulunan 3/z istisnasının TSE bakımından nasıl uygulanacağını gösteren yeni “Usul ve Esaslar” oluşturmaktadır. Başka bir ifadeyle 4734 veya 4735 sayılı Kanunun bir maddesi değiştirilmemiştir. Yeni metin; kapsam, doğrudan alım, yaklaşık maliyet, piyasa araştırması, yeterlik, teklif değerlendirme, teminat, sözleşme, iş artışı, kontrol, muayene-kabul, yasak fiiller ve sonuç bildirimi gibi aşamaları ayrıca düzenlemektedir. (Bkz: 4734 sayılı Kanun ve güncel kamu ihale mevzuatı)

4734 sayılı Kanun’un 3/z bendine göre, Türkiye Cumhuriyeti tarafından düzenlenecek uluslararası organizasyon ve toplantılardan Cumhurbaşkanı tarafından belirlenenlerin yürütülmesine yönelik mal ve hizmet alımları istisna kapsamındadır. Bu nedenle söz konusu alımlar, Kanunun genel ihale usullerine bütünüyle tabi değildir. Bununla birlikte ceza ve ihalelerden yasaklama hükümleri korunmuştur. Yeni Usul ve Esaslar da yasak fiil ve davranışlar ile ceza sorumluluğu konusunda 4734 ve 4735 sayılı Kanunlara açıkça gönderme yapmaktadır. (Bkz: Kılıç İhale Sözlüğü - Yasak fiil veya davranışlar)

2. Duyurunun Getirdiği Yenilikler
Yeni düzenleme yalnızca Cumhurbaşkanı onayıyla bu kapsama alınan TSE organizasyon ve toplantılarında uygulanacaktır. En önemli yenilik, bu işler için “doğrudan alım” adı verilen özel bir usul öngörülmesidir. Bu kavram, 4734 sayılı Kanun’un 22’nci maddesindeki klasik “doğrudan temin” ile aynı değildir. Doğrudan alımın dayanağı ve kuralları 11674 sayılı Kararın ekindeki özel Usul ve Esaslardır. Buna göre;

• Alımlar, yurt içinde veya yurt dışında yerli ya da yabancı gerçek ve tüzel kişilerden yapılabilir. 4734 sayılı Kanundaki parasal limitler uygulanmaz ve ihtiyaçlar kısımlar hâlinde karşılanabilir.

• İlan yapılması, geçici veya kesin teminat alınması, yeterlik kurallarının aranması ve sözleşme yapılması zorunlu değildir. Ancak İdare, işin niteliğine göre bunlardan birini veya birkaçını isteyebilir.

• Yaklaşık maliyet hazırlanması ve piyasa fiyat araştırması yapılması zorunludur. Teklif istenecek veya alım yapılacak kişiler, piyasa araştırmasından sonra harcama yetkilisince belirlenir. İhtiyaç tek bir kişiden veya birden fazla kişiden temin edilebilir.

• İdare en az üç kişiden oluşan bir alım komisyonu kurar. Yeterlik kriteri belirlenirse, bu kriterlerin belgelendirilmesi ve değerlendirilmesinde 4734 sayılı Kanun ile ikincil mevzuat hükümleri uygulanır.

• Alımların elektronik ortamda veya EKAP üzerinden yürütülmesi mümkündür; fakat özel metin bunu zorunlu kılmamıştır. Alım sonucunun ise 4734 sayılı Kanun’un 47’nci maddesi uyarınca Kamu İhale Kurumuna bildirilmesi öngörülmüştür. (Bkz: Kamu Alımlarının Elektronik Ortamda Yapılmasına İlişkin Uygulama Yönetmeliği hakkında KİK duyurusu)

Sözleşme yapılması tercih edilirse teminat, iş artışı, kontrol ve kabul hükümleri daha görünür hâle gelir. Geçici teminat alınırsa ilk teklif bedelinin yüzde 3’ünden az olmamak üzere; kesin teminat alınırsa alım bedelinin yüzde 6’sı oranında teminat öngörülebilir. Sözleşmeye esas alım içinde kalmak, ihtiyaç bulunmak ve ekonomik olmak şartıyla alım bedelinin yüzde 20’sine kadar iş artışı yapılabilir. (Bkz: Kılıç İhale Sözlüğü - Teminat)

Muayene ve kabul bakımından özel metin, teslim edilen mal veya hizmet için en az üç kişilik ve toplamı tek sayıda bir komisyon kurulmasını öngörür. Bu yapı, 4735 sayılı Kanun’un 11’inci maddesindeki denetim, muayene ve kabul yaklaşımıyla uyumludur. Ayrıca Usul ve Esaslarda hüküm bulunmayan konularda, özel metne aykırı olmamak ve işin niteliğine uygun düşmek şartıyla 4734 ve 4735 sayılı Kanunlar ile ilgili mevzuatın uygulanacağı belirtilmiştir. (Bkz: KİK - İhale Uygulama ve Muayene/Kabul Yönetmelikleri)

3. Duyurunun İhaleli İşlerle Uğraşan Firmalar İçin Önemi
Bu düzenleme, TSE’nin her alımını kapsamamaktadır. Bir firmanın öncelikle söz konusu organizasyon veya toplantının Cumhurbaşkanı onayıyla 4734/3-z kapsamına alınıp alınmadığını ve teklif talebinin 11674 sayılı Karara dayanıp dayanmadığını kontrol etmesi gerekir. Çünkü teklif verme, belge sunma, teminat, sözleşme ve kabul şartları normal bir açık ihale sürecinden farklı olabilir.

İlan zorunluluğunun bulunmaması, firmaların her alımı klasik ihale ilanlarında görmeyebileceği anlamına gelir. Teklif istenecek firmalar piyasa araştırmasından sonra belirlenebildiği için, davet veya teklif isteme yazısındaki teknik şartların, teslim süresinin, fiyatın kapsamının ve ödeme koşullarının dikkatle okunması önem taşır. Keza yeterlik belgesi istenmesi İdarenin takdirindedir; istenmişse bu belgelerin 4734 sayılı Kanun ve ilgili ikincil mevzuata uygun sunulması gerekir.

Teminat ve sözleşme de her alımda zorunlu değildir. Ancak sözleşme düzenlenmişse teslim, süre, iş artışı, alt yüklenici, ayıp ve eksiklik, kabul, ödeme ve fesih hükümleri firma açısından bağlayıcı olacaktır. Özellikle organizasyon hizmetleri gibi kısa süre içinde çok sayıda iş kaleminin tamamlanması gereken alımlarda, sözleşme ve teknik doküman arasındaki uyum sonradan doğabilecek anlaşmazlıkları azaltır. (Bkz: Kılıç İhale Sözlüğü - Sözleşme (Doğrudan temin))

Firmalar ayrıca yasaklılık ve yasak fiil hükümlerinin istisna alımlarında da önemini koruduğunu gözden kaçırmamalıdır. Yeni metin, yurt içinden yapılacak hizmet alımlarında alım üzerinde kalan isteklinin yasaklılık teyidini ve sözleşme imzalanacaksa sözleşme tarihinde yeniden yasaklılık kontrolünü düzenlemektedir. Bu nedenle teklif hazırlama ve sözleşme aşamalarında şirket adına işlem yapan kişilerin verdiği bilgi ve belgelerin doğruluğu ayrıca kontrol edilmelidir.

Başvuru yolları yönünden ise özel Usul ve Esaslar, 4734 sayılı Kanun’un şikâyet ve itirazen şikâyet hükümlerinin bu alımlara nasıl uygulanacağını ayrıca açıklamamıştır. 3/z hükmünün istisna niteliği dikkate alındığında, bir işleme karşı hangi idari veya yargısal yolun kullanılabileceği somut işleme göre değerlendirilmelidir. Bu husus, özellikle teklif dışı bırakma, alımın iptali, teminat veya sözleşme uygulaması nedeniyle hak kaybı ihtimali bulunan firmalar için önemlidir.

4. Duyurunun Kamu Yararı ve Daha İşlevsel Hale Gelebilmesi İçin Tavsiyelerimiz
Düzenlemenin kamu yararı bakımından da değerlendirilmesi gerekir. Bilindiği üzere, uluslararası organizasyonların çoğu önceden belirlenen tarihte yapılır ve konaklama, salon, ulaşım, teknik altyapı, tercüme veya benzeri ihtiyaçlarda profosyonelce hareket edilmesi gerekebilir. Yeni metin bu ihtiyaca cevap verirken yaklaşık maliyet, piyasa araştırması, alım komisyonu, gerekçeli karar, muayene-kabul, yasak fiiller ve Kamu İhale Kurumuna sonuç bildirimi gibi hususları da içermektedir.

Bununla birlikte 4734 sayılı Kanun’un 5’inci maddesinde yer alan saydamlık, rekabet, eşit muamele, güvenilirlik, kamuoyu denetimi ve kaynakların verimli kullanılması ilkeleri, kamu alımlarının temel çerçevesidir. 3/z istisnası nedeniyle Kanunun 5’inci maddesi bu alımlara genel ihale rejimindeki şekliyle doğrudan uygulanmasa da, 11674 sayılı Kararın kendi 5’inci maddesi kısmen de olsa tekrar etmektedir. Kanaatimizce asıl mesele, bu ilkelerin uygulamada nasıl ölçülebilir hâle getirileceğidir. (Bkz: 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu - Temel ilkeler)

Avrupa Komisyonunun 2024 ve 2025 Türkiye raporlarında, kamu ihale kurallarının kapsamını daraltan istisnaların artması, sınırlı rekabet yöntemlerinin yaygın kullanılması ve şeffaflığın güçlendirilmesi ihtiyacı eleştiri konusu yapılmıştır. 2025 raporunda, sınırlı rekabet içeren yöntemler dışarıda bırakıldığında kamu alımlarının değer olarak yalnızca yüzde 39,7’sinin açık ve adil rekabete açık kaldığı belirtilmiştir. Bu mevzuatta; ilan zorunluluğunun bulunmaması, tek tedarikçiden alıma izin verilmesi ve EKAP kullanımının ihtiyari bırakılması, uygulamada Komisyonun genel olarak eleştirdiği rekabet ve şeffaflık sorunlarıyla aynı yönde sonuç doğurabilir. (Bkz: Avrupa Komisyonu 2025 Türkiye Raporu - Chapter 5: Public Procurement) (Bkz: Avrupa Komisyonu 2024 Türkiye Raporu - Chapter 5: Public Procurement)

Düzenlemenin daha rekabete açık ve uygulamada daha öngörülebilir hâle gelmesi için aşağıdaki tedbirlerin yararlı olacağı kanaatindeyiz:

• Gizlilik veya gerçek bir zaman baskısı bulunmayan alımlarda, kısa süreli de olsa EKAP veya kamuya açık bir duyuru ile daha geniş firma katılımı sağlanabilir.

• Piyasada yeterli sayıda tedarikçi varsa, tek firmadan alım yerine karşılaştırılabilir en az birkaç fiyat teklifinin alınması; tek kaynak tercih edildiğinde bunun gerekçesinin işlem dosyasına açıkça yazılması uygun olur.

• Belirli tutarın, sürenin veya risk düzeyinin üzerindeki işlerde yeterlik kriterleri ve yazılı sözleşme zorunlu hâle getirilebilir. Böylece teslim, ceza, ödeme, iş artışı, fikrî haklar, gizlilik ve kabul şartları daha öngörülebilir olur.

• EKAP üzerinden en azından alım kaydı, teklif/davet izi, karar, sonuç, sözleşme ve kabul bilgilerinin tutulması; teknik veya dış ülke şartları nedeniyle mümkün olmayan hâllerin gerekçelendirilmesi şeffaflığı artırır.

• Şikâyet, iç inceleme ve yargı yoluna ilişkin çerçevenin ayrıca açıklanması; hangi süre ve mercilerin uygulanacağının firmalar tarafından önceden bilinmesi uyuşmazlıkları azaltabilir.

• “İvedilik”, “Devletin yüksek menfaatleri” ve “Devlet itibarı” gibi geniş kavramların hangi somut şartlarda dikkate alınacağının uygulama rehberinde örneklenmesi, idari takdirin daha tutarlı kullanılmasına yardımcı olur.

5. Sonuç ve Konuyla İlgili Kaynaklar
11674 sayılı Karar, TSE’nin Cumhurbaşkanı tarafından belirlenen uluslararası organizasyon ve toplantılarına yönelik mal ve hizmet alımlarında daha özel satın alma düzeni kurmuştur.
Firmalar ise  teklif vermeden önce alımın hukuki dayanağı, teklif isteme yazısı, teknik şartlar, yeterlik belgeleri, varsa teminat, sözleşme, teslim ve muayene-kabul hükümleri birlikte incelemelidir. Süre veya başvuru hakkı doğuran bir işlemle karşılaşıldığında, işlem tarihleri ve tebliğ kayıtları ayrıca dikkate alınmalıdır. 30.08.2026 

Zehra ÇENGEL YAVAŞ
Kılıç Hukuk ve Danışmanlık Ofisi
Hukuk Yayınları Editörü

Daha fazla bilgi almak için KILIÇ HUKUK ve DANIŞMANLIK OFİSİ ile iletişime geçiniz: https://www.kilichukuk.org/iletisim

TSE’nin Uluslararası Organizasyon Alımlarında Yeni Kurallar Getirildi
31

Ağu