1. Somut Olay ve Kurul Kararının Özü
Kamu İhale Kurulunun 22.07.2026 tarihli ve 2026/UY.II-1941 sayılı kararı, elektronik ihalede aynı IP adresinden işlem yapılmasının tek başına yasak fiil ve davranış sayılıp sayılamayacağıyla ilgilidir. İdare, Başvuru Yapan Firma ile başka bir iş ortaklığının ihale dokümanını ve e-tekliflerini aynı IP adresi üzerinden gönderdiğini tespit etmiştir. Bu nedenle Başvuru Yapan Firma değerlendirme dışı bırakılmış ve hakkında yasaklama işlemlerinin başlatılmasına karar verilmiştir.
Başvuru Yapan Firma, diğer istekliyle organik bağı bulunmadığını, farklı adreslerden internete bağlandıklarını ve aynı IP görünümünün internet altyapısından kaynaklandığını savunmuştur. Dosyaya sunulan teknik yazılarda, CGNAT adı verilen sistem nedeniyle farklı abonelerin aynı genel IP adresi üzerinden, farklı port numaraları kullanarak internete çıkabildiği belirtilmiştir.
(Bkz: IP (İnternet Protokolü) Adresi: https://kilichukuk.org/Sozluk/ip-internet-protokolu-adresi-)
2. Uyuşmazlık Konusu Olayın Gelişimi ve Kurulun Aldığı Karar
İhale 18.07.2025 tarihinde açık ihale usulüyle yapılmıştır. İlk incelemede Başvuru Yapan Firma ile X… A.Ş.-Y… Ltd. Şti. İş Ortaklığının aynı IP üzerinden doküman indirdiği ve e-teklif verdiği belirlenmiştir. Kamu İhale Kurulu 05.11.2025 tarihli ve 2025/UY.II-2361 sayılı kararıyla itirazen şikâyet başvurusunu reddetmiştir.
Bu karar üzerine açılan davada Ankara 2. İdare Mahkemesi, 12.03.2026 tarihli E:2025/1837, K:2026/364 sayılı kararıyla Kurul kararını iptal etmiştir. Mahkeme; aynı IP kullanımının teknik nedenlerini, farklı port kullanımını ve firmaların fiziki adreslerinin farklı olup olmadığını araştırmadan yasak fiil sonucuna varılmasını eksik inceleme olarak değerlendirmiştir. Bunun üzerine Kamu İhale Kurulu 20.05.2026 tarihli ve 2026/MK-190 sayılı kararla iddianın yeniden incelenmesine karar vermiştir.
Yeniden incelemede internet hizmeti sağlayıcısından bilgi istenmiştir. Gelen kayıtlarda aynı IP adresinin iki farklı internet hesabında kullanıldığı, port numaralarının ve fiziki adreslerin farklı olduğu görülmüştür. Kurul, aynı IP kullanımının bu olayda firmaların birlikte hareket ettiğini göstermediği sonucuna ulaşmıştır. Başvuru Yapan Firmanın teklifinin değerlendirmeye alınmasına ve sonraki ihale işlemlerinin yeniden yapılmasına yönelik düzeltici işlem belirlenmiştir. Başvuru bedelinin de talep halinde iadesine karar verilmiştir.
(Bkz: Aynı IP Adresiyle İşlem Yapılmasının Suç Sayılmadığı İstisnai Durum: https://www.kilichukuk.org/mahkeme-kararlari/ayni-ip-adresiyle-islem-yapilmasinin-suc-sayilmadigi-istisnai-durum)
3. Değerlendirmemiz ve Tavsiyelerimiz
4734 sayılı Kanun'un 17'nci maddesi, rekabeti veya ihale kararını etkileyen davranışları yasaklamaktadır. Aynı Kanun'un 10'uncu maddesi gereğince bu fiillerde bulunduğu tespit edilen istekliler ihale dışı bırakılabilir; 58'inci madde kapsamında yasaklama işlemi de gündeme gelebilir. Bu sonuçların ağırlığı nedeniyle tespitin somut bilgi ve belgelere dayanması gerekir.
Kanaatimizce aynı IP adresi, birlikte hareket edildiğini araştırmayı gerektiren önemli bir veridir. Somut olayda teknik kayıtlar farklı portları, farklı internet hesaplarını ve farklı fiziki adresleri göstermiştir. Bu nedenle yalnızca ekranda görülen IP numarasına bakılarak yasak fiil sonucuna ulaşılması uygun değildir. IP kaydı; e-imza işlemleri, port bilgileri, internet aboneliği, şirket adresleri, ortaklık ve temsil ilişkileri ile birlikte incelenmelidir.
(Bkz: Yasak Fiil veya Davranışlar: https://www.kilichukuk.org/Sozluk/yasak-fiil-veya-davranislar)
İdarelerin aynı IP tespitiyle karşılaştığında internet hizmeti sağlayıcısından teknik bilgi istemesi, gerektiğinde port ve bağlantı kayıtlarını araştırması yararlı olacaktır. Firmalar da teklif hazırlama ve gönderme işlemlerini mümkün olduğunca kendi kurumsal bağlantıları üzerinden yapmalı; üçüncü kişilere ait ortak internet ağlarının kullanımında ortaya çıkabilecek ispat sorunlarını göz önünde bulundurmalıdır. Bir yasaklama işlemi başlatıldığında bağlantı kayıtlarının ve teknik belgelerin zaman kaybetmeden korunması önem taşır.
İhale tarihi 18.07.2025 olduğundan, 1 Ağustos 2025 tarihinde yürürlüğe giren Kamu Alımlarının Elektronik Ortamda Yapılmasına İlişkin Uygulama Yönetmeliği somut ihaleye doğrudan uygulanmamıştır. Güncel elektronik ihale düzeninde ise teklifler ve ihale işlemleri daha geniş biçimde EKAP üzerinden yürütülmektedir. Bu nedenle elektronik kayıtların doğru yorumlanması firmalar ve idareler açısından daha da önem kazanmıştır.
(Bkz: E-tekliflerin Hazırlanması ve Gönderilmesi: https://www.kilichukuk.org/Sozluk/e-tekliflerin-hazirlanmasi-ve-gonderilmesi)
Nihai değerlendirmemiz, elektronik kayıtların tek başına değil, olayın bütün verileriyle birlikte incelenmesi gerektiği yönündedir. Aynı IP tespiti nedeniyle ihale dışı bırakılma veya yasaklama riski doğduğunda, teknik kayıtların yanında ihale hukuku yönünden de dosyanın süresi içinde değerlendirilmesi yararlı olacaktır.
(Bkz: Birden Fazla Şirketin Aynı IP Adresi Üzerinden Doküman İndirerek İhaleye Katılması: https://www.kilichukuk.org/Makale/elektronik-ihalelerde-birden-fazla-sirketin-ayni-ip-adresi-uzerinde-dokuman-indirmek-suretiyle-ihaleye-katilmasi-yasak-fiil-veya-davranis-kapsaminda-midir)
Av. Işıl KILIÇ EROL
Kamu İhale Sözleşmeleri Uzmanı
Kılıç Hukuk ve Danışmanlık Ofisi
İletişim: https://www.kilichukuk.org/iletisim
Kaynaklar:
Eyl
