1. Somut Olay ve Kurul Kararının Özü
Kamu İhale Kurulunun 29.07.2026 tarihli ve 2026/UH.II-2024 sayılı kararı, ihale yetkilisinin ihale komisyonu kararını onaylamayıp ihaleyi iptal etme yetkisinin sınırlarıyla ilgilidir.
Başvuruya konu hizmet alımı ihalesine 5 istekli teklif vermiştir. Dört teklif sınır değerin altında kaldığı için değerlendirme dışı bırakılmış, ihale Başvuru Yapan Firma üzerinde bırakılmıştır.
İhale yetkilisi daha sonra, İdari Şartname'de rekabeti etkileyen unsurlar bulunduğu gerekçesiyle ihaleyi iptal etmiştir. Başvuru Yapan Firma ise hangi şartname maddesinin rekabeti nasıl etkilediğinin açıklanmadığını, iptal gerekçesinin soyut kaldığını ve ekonomik açıdan en avantajlı teklif belirlendikten sonra verilen iptal kararının hukuka uygun olmadığını ileri sürmüştür.
Somut olayda 4734 sayılı Kanun'un 5 ve 40'ıncı maddeleri esas almıştır. Mevzuata göre ihale yetkilisi ihale komisyonu kararını gerekçesini belirtmek suretiyle iptal edebilir. Bu yetki sınırsız değildir; kamu yararı ve hizmet gerekleri içinde kullanılmalıdır.
(Bkz: İhale İptali: https://www.kilichukuk.org/Sozluk/ihale-iptali)
2. Uyuşmazlık Konusu Olayın Gelişimi ve Kurulun Aldığı Karar
İhale 18.05.2026 tarihinde açık ihale usulüyle yapılmıştır. İhale komisyonunun 21.05.2026 tarihli kararında, dört isteklinin teklifi sınır değerin altında kaldığı için açıklama istenmeden değerlendirme dışı bırakılmıştır. Kalan geçerli teklif sahibi Başvuru Yapan Firma ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlenmiştir.
Bununla birlikte ihale yetkilisi, komisyon kararını onaylamamış ve 14.07.2026 tarihinde isteklilere bildirilen kararla ihaleyi iptal etmiştir. İptal gerekçesi, İdari Şartname'de rekabeti etkileyen unsurların tespit edilmesi olarak belirtilmiştir. Başvuru Yapan Firma, gerekçenin hangi düzenlemeye dayandığını ve rekabetin ne şekilde etkilendiğini göstermediğini savunmuştur.
Kamu İhale Kurulu incelemesini iptal gerekçesiyle sınırlı olarak yapmıştır. 4734 sayılı Kanun'un 40'ıncı maddesi uyarınca ihale yetkilisinin komisyon kararını onaylama veya gerekçesini belirtmek suretiyle iptal etme yetkisinin bulunduğunu ifade etmiştir. Kurul ayrıca takdir yetkisinin kamu yararı ve hizmet gerekleriyle sınırlı olduğunu vurgulamıştır. Sonuçta iptal kararının bu sınırların dışında kullanıldığına ilişkin bir tespit bulunmadığı gerekçesiyle 4734 sayılı Kanun'un 54'üncü maddesinin on birinci fıkrasının (c) bendi uyarınca başvurunun reddine oybirliğiyle karar verilmiştir.
(Bkz: İhale İptalinde Takdir Yetkisinin Yanlış Kullanılması: https://www.kilichukuk.org/Makale/ihale-iptalinde-takdir-yetkisinin-yanlis-kullanilmasi)
3. Değerlendirmemiz ve Tavsiyelerimiz
Kanaatimizce Kurul kararı, ihale yetkilisinin komisyon kararını onaylamak zorunda olmadığını göstermektedir. Ancak iptal yetkisinin kullanılması için gerekçenin somut olayla bağlantılı olması önemlidir. Özellikle rekabet gerekçesi kullanılıyorsa teklif sayısı, geçerli teklif sayısı, sınır değer, yaklaşık maliyet, doküman düzenlemeleri ve hizmetin yeniden ihaleye çıkılması halinde ortaya çıkabilecek sonuçlar birlikte değerlendirilmelidir.
İfade etmeliyiz ki, yalnızca “rekabeti etkileyen unsurlar bulunduğu” şeklindeki kısa bir gerekçe uygulamada yeni uyuşmazlıklara yol açabilir. İdarelerin hangi şartname düzenlemesinin rekabeti etkilediğini, bunun tekliflere veya katılıma nasıl yansıdığını ve iptalin kamu yararı bakımından neden gerekli görüldüğünü kararlarında açıkça göstermeleri daha uygun olur. Gerekçeli karar, hem isteklilerin başvuru hakkını sağlıklı kullanmasına hem de Kurul ve mahkeme denetiminin daha açık yapılmasına katkı sağlar.
Firmalar açısından ise ihale komisyonunun ihaleyi üzerlerinde bırakması sözleşmenin imzalanacağı anlamına gelmez. İhale yetkilisinin onayı tamamlanmadan ihale kesinleşmez. İptal kararı geldiğinde, kararın yalnızca sonucuna değil, gösterilen gerekçenin somut verilerle desteklenip desteklenmediğine de bakılmalıdır. Başvuru süresi içinde ihale dosyası, şartname, tekliflerin durumu, sınır değer ve iptal gerekçesi birlikte incelenmelidir.
Tecrübelerimize dayanarak, ihale iptallerinde idare ve firma açısından en sağlıklı yaklaşımın kararın dayanaklarını belge üzerinden incelemek olduğunu düşünüyoruz. İptal gerekçesi ile dosyadaki veriler arasında uyumsuzluk bulunduğu düşünülüyorsa başvuru süresi geçirilmeden hukuki değerlendirme yapılması yararlı olacaktır.
(Bkz: Her İhale İptal Edilemez: İhale İptalinde Takdir Yetkisi: https://www.kilichukuk.org/Makale/her-ihale-iptal-edilemez-ihale-iptalinde-takdir-yetkisi)
Av. Işıl KILIÇ EROL
Kamu İhale Sözleşmeleri Uzmanı
Kılıç Hukuk ve Danışmanlık Ofisi
İletişim: https://www.kilichukuk.org/iletisim
Kaynaklar:
Eyl
