1. Somut Olayın Özü
Somut olay kapsamındaki mahkeme kararı, EKAP sorgusunda sosyal güvenlik prim borcu görünen bir isteklinin, borcunu ihale saatinden önce ödediğini belgelemesi halinde teklifinin değerlendirme dışı bırakılıp bırakılamayacağı kapsamındadır.  

Olayda Kurul, belge yüklenmemesi ve EKAP sorgusunda borç görünmesi nedeniyle başvuruyu reddetmiştir. Danıştay ise Kurul kararının aksi yönde bir karar vermiştir. Bu olayın oluşu, gelişimi ve sonuçlanması oldukça önemlidir. 

2. Uyuşmazlık Konusu Olayın Gelişimi
İdare tarafından 20.11.2025 tarihinde, saat 10.30’da açık ihale usulüyle bir yapım işi ihalesi yapılmıştır. Başvuru Yapan Firma, ihale günü sabah saatlerinde SGK borcunu ödediğini, ancak borcu yoktur yazısını sistemden aynı gün saat 15.24’te alabildiğini ileri sürmüştür. İdare ise tekliflerin açılması aşamasında EKAP üzerinden yapılan sorguda borç göründüğü ve ihaleye katılım belgesine doğrulanabilir borcu yoktur belgesi yüklenmediği gerekçesiyle teklifi değerlendirme dışı bırakmış, geçici teminatın gelir kaydına karar vermiştir.

Kamu İhale Kurulu, 31.12.2025 tarihli ve 2025/UY.II-2879 sayılı kararıyla itirazen şikayet başvurusunu reddetmiştir. Kurul, 27.08.2025 tarihli ve 2025/DK.D-293 sayılı düzenleyici karar gereğince, teklif tarihinden geriye doğru üç iş günü içinde alınmış doğrulanabilir sosyal güvenlik prim borcu yoktur belgesi yüklenmeyen isteklinin, EKAP sorgusunda borçlu görünmesi halinde teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasında aykırılık bulunmadığını kabul etmiştir.

Davacı Firma tarafından açılan davada, Ankara 19. İdare Mahkemesi 04.02.2026 tarihli ve E:2026/44, K:2026/219 sayılı kararıyla davayı reddetmiştir. Ancak Danıştay Onüçüncü Dairesi, 15.05.2026 tarihli ve E:2026/446, K:2026/1835 sayılı kararıyla bu yaklaşımı uygun bulmamıştır. Danıştay, SGK’dan alınan yazıya göre Davacı Firmanın 6.413,30 TL tutarındaki borcu 20.11.2025 günü saat 09.13’te ödediğini, ihalenin ise saat 10.30’da yapıldığını tespit etmiştir.

3. Yargı Kararı ve Değerlendirmemiz
Danıştay’a göre, sosyal güvenlik prim borcu bakımından esas alınması gereken zaman ihale tarihidir. Bu ifade, ihale saatini de kapsar. Bu nedenle isteklinin ihale saatinden önce borcunu tamamen ödemiş olması halinde, ihale saatinde kesinleşmiş sosyal güvenlik prim borcu bulunduğu kabul edilemez. Bu durumda teklifin değerlendirme dışı bırakılması ve geçici teminatın gelir kaydedilmesi hukuka uygun değildir.

Başka bir anlatımla Danıştay, ihale tarihi ifadesinin ihale saatini de kapsadığını, borç ihale saatinden önce tamamen ödenmişse artık ihaleye katılmaya engel kesinleşmiş sosyal güvenlik prim borcundan söz edilemeyeceğini belirtmiştir. (Bkz: Sosyal güvenlik prim borcu (SGK borcu): https://www.kilichukuk.org/Sozluk/sosyal-guvenlik-prim-borcu-)

Emsal karar kapsamındaki değerlendirmemiz şudur: EKAP ve SGK sorgusu; sistem sorgusunda çıkan kayıt, ödeme zamanı ve borcun gerçek durumu ile birlikte incelenmelidir. Bu yönüyle Danıştay’ın yaklaşımı yerindedir. Keza 4734 sayılı Kanun’un amacı, ihale saatinde kesinleşmiş SGK borcu bulunan isteklileri ihale dışında bırakmaktır. Borç ihale saatinden önce ödenmişse, yalnızca belge yükleme eksikliği sebebiyle geçici teminatın gelir kaydedilmesi ölçülü değildir.

Bu karar üzerine Kamu İhale Kurulu, 29.07.2026 tarihli ve 2026/MK-283 sayılı kararıyla 31.12.2025 tarihli ve 2025/UY.II-2879 sayılı kararını iptal etmiş; Başvuru Yapan Firmanın teklifinin değerlendirmeye alınmasına, gelir kaydedilen geçici teminatın iadesine ve başvuru bedelinin talep halinde iadesine yönelik düzeltici işlem belirlemiştir. (Bkz: İhale dışı bırakılma: https://www.kilichukuk.org/Sozluk/ihale-disi-birakilma)

4. İdarelerin ve Firmaların Almaları Gereken Dersler
İhaleye katılan firmalar, vergi ve SGK borcu kontrollerini son güne bırakmamalıdır. Bununla birlikte, ihale günü ödeme yapılmışsa ödeme saati, banka dekontu, SGK yazısı ve e-borcu yoktur belgesi birlikte saklanmalıdır. İhale saatinden önce yapılan ödemenin tamamını gösteren belgeler, şikayet ve itirazen şikayet başvurularında açık biçimde sunulmalıdır.

İdareler de yalnızca EKAP ekranındaki ilk sorgu sonucuyla yetinmemelidir. İstekli, ihale saatinden önce borcunu ödediğini belgeleyebiliyorsa ödeme zamanı ve borcun tamamen kapanıp kapanmadığı araştırılmalıdır. Aksi halde teklifin değerlendirme dışı bırakılması, geçici teminatın gelir kaydı ve başvuru bedeli yönünden yeni uyuşmazlıklar doğabilir.

Sorunun çözümünde ihale saati, ödeme dekontu, SGK cevabı, EKAP kayıtları, geçici teminat ve başvuru süreleri, hukuk normları kapsamında değerlendirilmelidir. Bu nedenle de firmaların yaşadıkları uyuşmazlıklarda, hukukçu desteği almaları gerekmektedir.  

Yine tecrübelerimize dayanarak bahsetmekte yarar gördüğümüz bir diğer husus; firmaların hak kaybı yaşamaması için ihale öncesinde borç durumunu kontrol etmeleri, sorun çıkması halinde ise süre dolmadan gerekçeli başvuru yapmalarıdır. (Bkz: Kamu İhale Kurulu kararına karşı dava açılması: https://www.kilichukuk.org/Sozluk/kamu-ihale-kurulu-kararina-karsi-dava-acilmasi-idari-dava-)

Av. Işıl KILIÇ EROL

Kamu İhale Sözleşmeleri Uzmanı

Kılıç Hukuk ve Danışmanlık Ofisi

İletişim: https://www.kilichukuk.org/iletisim