1. Somut Olayın Özü
Somut olay kapsamındaki mahkeme kararı, yapım işi ihalesinde teklif fiyatları ve fiyat dışı unsur puanları eşit olan iki istekli hakkında verilen ihale iptali kararının nasıl değerlendirildiğini açıklanmaktadır. Kararın özü, tekliflerin birbirine yakın veya eşit olmasının tek başına 4734 sayılı Kanun’un 17’nci maddesi kapsamında yasak fiil veya davranış sayılıp sayılmayacağıdır.

Kamu İhale Kurulu, 08.10.2025 tarihli ve 2025/UY.I-2208 sayılı kararıyla ihalenin iptaline karar vermiştir. Ankara 9. İdare Mahkemesi 27.01.2026 tarihli E:2026/99, K:2026/103 sayılı kararıyla davayı reddetmiştir. Ancak Danıştay Onüçüncü Dairesi, 08.06.2026 tarihli E:2026/2894, K:2026/2037 sayılı kararıyla mahkeme kararını bozmuş ve Kurul kararını iptal etmiştir. Bu karar üzerine Kamu İhale Kurulu, 29.07.2026 tarihli ve 2026/MK-275 sayılı kararıyla önceki Kurul kararının iptaline ve başvuru iddialarının esasının yeniden incelenmesine karar vermiştir.

Karar, özellikle fiyat dışı unsur puanlaması bulunan yapım ihalelerine katılan firmalar bakımından önemlidir. Çünkü Danıştay, yasak fiil veya davranış tespitinin tahmine değil, somut ve birlikte değerlendirilebilir verilere dayanması gerektiğini vurgulamıştır. (Bkz: Fiyat dışı unsur: https://www.kilichukuk.org/Sozluk/fiyat-disi-unsur )

2. Uyuşmazlık Konusu Olay ve Gelişimi
İdare tarafından sathi kaplama yapım işi için açık ihale usulüyle birim fiyat teklif alınmıştır. İdari Şartname’de teklif fiyat puanı 50, fiyat dışı unsur puanı 50 olarak belirlenmiştir. İhalede fiyatla birlikte fiyat dışı unsurlar kapsamında değerlendirme yapılmıştır. Fiyat dışı unsur puanlamasında, bazı iş kalemlerinin teklif toplamına oranı ile bazı makine ve ekipmanların isteklinin kendi malı olup olmadığı esas alınmıştır.

İlk ihale komisyonu kararında, bir isteklinin iş deneyim belgesi uygun görülmemiş ve ihale Başvuru Yapan Firma üzerinde bırakılmıştır. Bu işleme karşı yapılan başvuru üzerine Kamu İhale Kurulu, 06.08.2025 tarihli ve 2025/UY.I-1675 sayılı kararıyla söz konusu iş deneyim belgesinin ihale konusu işe uygun olduğunu belirterek düzeltici işlem kararı vermiştir. Bunun üzerine İdare yeniden değerlendirme yapmış ve Davacı Firma ile Başvuru Yapan Firma’nın teklif fiyatı ile fiyat dışı unsur puanlarının eşit olduğunu tespit etmiştir.

İdare, eşitlik halinde iş deneyim belge tutarlarını karşılaştırmış ve güncellenmiş iş deneyim belge tutarı daha yüksek olan Davacı Firma’yı ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlemiştir. Başvuru Yapan Firma bu karara karşı itirazen şikâyet başvurusunda bulunmuş; fiyat dışı unsur puanlamasının yanlış yapıldığını, kendi malı makine ve ekipman belgelerinin usulüne uygun olmadığını ileri sürmüştür.

Kamu İhale Kurulu, 08.10.2025 tarihli ve 2025/UY.I-2208 sayılı kararında, başvuruda ileri sürülen fiyat dışı unsur ve belge iddialarından önce, yaklaşık maliyetin üzerinde teklif veren çok sayıda isteklinin tekliflerinin birbirine yakın olmasını ayrıca değerlendirmiştir. Kurul, bu yakınlığın sınır değeri ve ihale sonucunu etkileyebilecek bir irade birliğine işaret ettiği kanaatine varmış ve ihalenin iptaline karar vermiştir. (Bkz: Sınır değer: https://www.kilichukuk.org/Sozluk/sinir-deger)

3. Yargı Kararı ve Değerlendirmemiz
Davacı Firma, Kurul kararının iptali istemiyle dava açmıştır. Ankara 9. İdare Mahkemesi 27.01.2026 tarihli E:2026/99, K:2026/103 sayılı kararıyla davayı reddetmiştir. Bunun üzerine dosya Danıştay Onüçüncü Dairesi önüne gelmiştir.

Danıştay, öncelikle Kamu İhale Kurumunun inceleme yetkisinin başvuru sahibinin iddiaları, idarenin şikâyet üzerine aldığı karar ve eşit muamele incelemesiyle sınırlı olduğunu belirtmiştir. Bununla birlikte Danıştay, Kurulun önüne gelen dosyada yasak fiil veya davranış yönünden açık bir tespit yapması halinde bunu görmezden gelemeyeceğini de kabul etmiştir. Kanaatimizce kararın bu kısmı, hukuka uygun bir yaklaşımdır. Çünkü Kurulun inceleme alanı sınırsız değildir; ancak ihale düzenini ilgilendiren açık ve somut bulgular bulunduğunda bunların değerlendirilmesi de mümkündür. (Bkz: Yasak fiil veya davranışlar: https://www.kilichukuk.org/Sozluk/yasak-fiil-veya-davranislar )

Danıştay, işin esası kapsamında ise farklı bir sonuca ulaşmıştır. İhalede 117 doküman indirildiğini, 99 isteklinin teklif verdiğini, yaklaşık maliyetin üzerinde teklif veren 51 istekliden 49’unun birlikte hareket ettiğinin yalnızca fiyat yakınlığına bakılarak kabul edilemeyeceğini belirtmiştir. Ayrıca yol yapım işlerinde rayiç fiyatların ve analizlerin idare uygulamaları çerçevesinde öngörülebilir olmasının, isteklilerin benzer hesaplama yöntemleriyle yakın teklif sunmasına yol açabileceği ifade edilmiştir.

Danıştay’a göre, 4734 sayılı Kanun’un 17’nci maddesindeki yasak fiil veya davranışların varlığı şüpheye veya ihtimale dayalı şekilde kabul edilemez. Tekliflerin birbirine yakın olması dışında, isteklilerin kendi aralarında anlaştığını gösteren başka somut tespit yapılmadığı için Kurulun ihaleyi iptal etmesi hukuka uygun bulunmamıştır. Bununla birlikte Danıştay, Başvuru Yapan Firma’nın fiyat dışı unsur ve belge iddialarının Kurulca ayrıca incelenmesi gerektiğini belirtmiştir. Bu nedenle Kurul, 29.07.2026 tarihli ve 2026/MK-275 sayılı kararıyla 08.10.2025 tarihli ve 2025/UY.I-2208 sayılı kararını iptal etmiş ve başvuru iddialarının esasının yeniden incelenmesine karar vermiştir.

4. İdarelerin ve Firmaların Almaları Gereken Dersler
İdareler bakımından somut olayın en önemli sonucu, tekliflerin yakınlığının tek başına ihale iptali için yeterli görülmemesidir. İhale sürecinde yasak fiil veya davranış iddiası değerlendirilecekse, aynı IP adresi, ortaklık veya temsil ilişkisi, teminat belgelerinin düzenlenme biçimi, teklif hazırlama bağlantısı, yazışma veya birlikte hareketi gösteren başka veriler gibi objektif dayanakların ortaya konulması gerekir. Tecrübelerimize dayanarak ifade etmeliyiz ki, ihale iptali kararı ne kadar ağır sonuç doğuruyorsa, kararın gerekçesi de o ölçüde açık ve denetlenebilir olmalıdır.

Firmalar bakımından ise fiyat dışı unsur puanlaması, sadece teklif fiyatını tamamlayan yan bir konu gibi görülmemelidir. Eşit puan oluşması, iş deneyim belgelerinin güncellenmiş tutarı, makine ve ekipmanın kendi malı olduğunu gösteren belgeler, yeterlik bilgileri tablosundaki beyanlar ve belge sunuluş şekli ihale sonucunu değiştirebilir. Bu nedenle firmaların teklif vermeden önce sadece toplam fiyatı değil, fiyat dışı unsur tablosunu, oran aralıklarını, kendi malı ekipman şartını ve sunulacak belgelerin geçerliliğini birlikte incelemesi gerekir.

Bununla birlikte, firmalar kendileri hakkında yasak fiil veya davranış iddiası ileri sürüldüğünde; IP kayıtları, e-imza süreçleri, teminat kaynağı, ortaklık yapısı, teklif hazırlama ekibi, belge düzenleme zamanı ve doküman indirme bilgileri gibi alanlarda somut açıklamalarda bulunmaları gerekir. Gözlemlerimiz kapsamındaki değerlendirmemiz, bu tür dosyalarda teknik ihale bilgisi ile hukuki değerlendirmenin birlikte yürütülmesinin firmalar için daha sağlıklı sonuç verdiği yönündedir.

Sonuç olarak bu karar, ihalelerde fiyat dışı unsur puanlaması ve sınır değer tartışmalarının dikkatle ele alınması gerektiğini göstermektedir. İhaleye katılan firmaların, ihale öncesinde dokümanı, teklif cetvelini, fiyat dışı unsur puanlamasını ve belge hazırlıklarını birlikte kontrol etmeleri; uyuşmazlık çıktığında ise süreleri içerisinde, hukuki yardım almaları yerinde olacaktır.

Av. Işıl KILIÇ EROL
Kamu İhale Sözleşmeleri Uzmanı
Kılıç Hukuk ve Danışmanlık Ofisi
İletişim: https://www.kilichukuk.org/iletisim