1. Somut Olay ve Kurul Kararının Özü
Kamu İhale Kurulunun 29.07.2026 tarihli ve 2026/UM.I-1982 sayılı kararı, bir mal alımı ihalesinde Teknik Şartname maddelerinin birbiriyle çelişmesi halinde ihalenin iptal edilip edilemeyeceği konusuna ilişkindir. İhale, cihaza bağlı sarf malzeme alımı olarak yapılmış; uyuşmazlık yalnızca “Perfüzör Enjektör ve Seti” kısmında ortaya çıkmıştır.
İdare, ihale dokümanında yaptığı zeyilname sonrasında Teknik Şartname’nin 11 ve 14 üncü maddeleri arasında uyumsuzluk bulunduğunu tespit etmiştir. Bir maddede cihazın 20 ve 50 ml enjektörlerle kullanımı esas alınırken, diğer maddede 2/3 ml enjektör ifadesi ile küçük boy enjektörlere ilişkin akış hızı değerleri korunmuştur. İdare, hangi teknik özelliğe sahip ürünün satın alınacağının açık biçimde anlaşılamadığı gerekçesiyle ihalenin 2 nci kısmını iptal etmiştir.
Başvuru Yapan Firma ise teklif ettiği ürünün şartnameyi karşıladığını, demonstrasyon sırasında ürünün uygunluğunun görüldüğünü ve söz konusu yazım hatasının teklif verilmesini engellemediğini ileri sürmüştür. Kurul bu iddiayı incelemiş ve karar vermiştir.
(Bkz: Teknik Şartname: https://www.kilichukuk.org/Sozluk/teknik-sartname ve Zeyilname: https://www.kilichukuk.org/Sozluk/zeyilname )
2. Uyuşmazlık Konusu Olayın Gelişimi ve Kurulun Aldığı Karar
İhale 27.04.2026 tarihinde açık ihale usulüyle yapılmıştır. İhalenin 2 nci kısmına üç istekli teklif vermiştir. 01.06.2026 tarihli ihale komisyonu kararında bu kısmın Başvuru Yapan Firma üzerinde bırakılmasına karar verilmiştir. Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi X… Ltd. Şti. tarafından yapılan şikâyet üzerine İdare teknik düzenlemeleri yeniden incelemiştir.
İnceleme sonunda, 17.04.2026 tarihli zeyilname ile Teknik Şartnamenin 14 üncü maddesinde küçük boy enjektörlerin kullanım şartından çıkarıldığı, buna rağmen 11 inci maddede 2/3 ml enjektör ve küçük boy enjektörlere ilişkin değerlerin bırakıldığı görülmüştür. İdare, bu çelişkinin kendi yaptığı zeyilnameden kaynaklandığını kabul ederek 25.06.2026 tarihli olurla yalnızca 2 nci kısmı iptal etmiştir.
Uyuşmazlık kapsamında yapılan başvuruda Kurul; 4734 sayılı Kanun’un 5 inci maddesindeki temel ilkeleri, 12 nci maddesindeki teknik şartname kurallarını ve 39 uncu maddesindeki ihale iptali yetkisini birlikte değerlendirmiştir. Kurulun değerlendirmesine göre, ihale dokümanındaki çelişki satın alınacak cihazın teknik özelliklerinin açık biçimde belirlenmesini engellemiştir. Böyle bir durumda İdarenin gerçek ihtiyacını karşılamayan bir ürünün satın alınması ihtimali doğabilir. Bu nedenle 2 nci kısmın iptali yerinde bulunmuş ve 29.07.2026 tarihli ve 2026/UM.I-1982 sayılı Kurul kararıyla itirazen şikâyet başvurusunun reddine oybirliğiyle karar verilmiştir.
Her ne kadar uyuşmazlık sözleşme imzalanmadan önceki ihale aşamasına ilişkin olsa da sözleşme imzalandığında yüklenicinin ihale dokümanında tanımlanan işi yerine getirecek olması, teknik şartnamenin ihale öncesinde açık ve tutarlı hazırlanmasını zorunlu kılmaktadır. Bu kapsamda Kurul kararı, sözleşmenin uygulanmasında yaşanan sorunu da gidermiştir.
3. Değerlendirmemiz ve Tavsiyelerimiz (Firmalara ve İdarelere)
Kanaatimizce Kurul kararı yerindedir. Teknik şartname, isteklinin hangi ürünü teklif edeceğini ve İdarenin hangi ürünü teslim alacağını belirleyen temel belgedir. Aynı şartnamenin iki maddesi farklı teknik sonuçlara götürüyorsa, tekliflerin aynı ihtiyaca göre hazırlanıp hazırlanmadığı konusunda tereddüt doğar. Keza tereddütlü durumun varlığı, ürün değerlendirmesini ve muayene-kabul sürecini de olumsuz yönde etkileyebilir.
İstikrarlı KİK kararları kapsamındaki değerlendirmemiz şudur: İdarelerin zeyilname hazırlarken yalnızca değiştirilen cümleyi değil, o cümleyle bağlantılı bütün şartname maddelerini birlikte kontrol etmesi gerekir. Özellikle cihaz, sarf malzeme, kapasite, ölçü, model yılı, tolerans ve performans değerleri gibi teknik özelliklerde bir madde değiştirildiğinde diğer maddelerin eski haliyle bırakılması sonradan ihale iptaline yol açabilir.
Firmaların da ihale dokümanını teklif vermeden önce bütün olarak incelemeleri, sözleşme sürecinde karşılaşabilecekleri sorunları giderilmesi kapsamında, yararlı olacaktır. Bu nedenle, zeyilname yayımlanmışsa eski ve yeni metin karşılaştırılmalı; aynı teknik özelliği düzenleyen maddeler yan yana kontrol edilmelidir. Birbiriyle bağdaşmayan hükümler görülürse, başvuru süreleri geçirilmeden İdareye şikâyet yoluna gidilmelidir. Keza demonstrasyonda ürünün uygun bulunması, dokümanda bütün istekliler için var olan belirsizliği her durumda ortadan kaldırmayabilir.
(Bkz: Şikâyet başvurusu: https://www.kilichukuk.org/Sozluk/sikayet-basvurusu
Demonstrasyon:https://www.kilichukuk.org/Sozluk/demonstrasyon-degerlendirmesi)
İdareler yönünden ise ihtiyaç sahibinin, teknik uzmanların ve ihale biriminin zeyilname sonrasında kısa bir son kontrol yapması faydalı olacaktır. Böyle bir kontrol; tekliflerin hazırlanmasından sonra ortaya çıkabilecek iptal, zaman kaybı ve yeniden ihale maliyetlerini azaltabilir. Tecrübelerimize dayanarak İdarelerin, teknik şartname ile zeyilname arasındaki uyumun ihale ilanından ve teklif tarihinden önce birlikte incelenmesini tavsiye ediyoruz.
(Bkz: İhale İptali: https://www.kilichukuk.org/Sozluk/ihale-iptali )
Av. Işıl KILIÇ EROL
Kamu İhale Sözleşmeleri Uzmanı
Kılıç Hukuk ve Danışmanlık Ofisi
İletişim: https://www.kilichukuk.org/iletisim
Kaynaklar:
Ağu
