Rekabet hilesi veya yapay rekabet oluşturulması; ihalede birden fazla teklif verilmiş, farklı firmalar yarışıyormuş veya piyasa koşulları içinde fiyat oluşmuş gibi görünmesine rağmen, gerçekte bağımsız ve serbest yarışın zayıflatılmasıdır. Bu durum; firmaların birlikte hareket etmesi, tekliflerin önceden uyumlu hâle getirilmesi, katılımın görünüşte çoğaltılması veya ihale sonucunun belli bir yöne çekilmesiyle ortaya çıkabilir. Kamu ihale hukukunda esas olan, gerçek rekabetin sağlanmasıdır.
(Bakınız: Rekabet ilkesi: https://www.kilichukuk.org/Sozluk/rekabet-ilkesi-4734-sayili-kanun-m5 )
Yapay rekabet oluşturulması yani rekabet hilesi, 4734 sayılı Kanun’un yasak fiil ve davranışlara ilişkin hükümleriyle, bazı hallerde Türk Ceza Kanunu’ndaki ihaleye fesat karıştırma suçu ile ve kamu zararına ilişkin mali sorumluluk kurallarıyla bağlantılıdır. İsteklileri tereddüde düşürmek, katılımı engellemek, anlaşma teklifinde bulunmak, teklifleri uyumlu hâle getirmek veya ihale kararını etkilemeye yönelik davranışlarda bulunmak, idari ve adli sonuçlar doğurur.
(Bakınız: Yasak fiil veya davranışlar: https://www.kilichukuk.org/Sozluk/yasak-fiil-veya-davranislar ;
Kamu İhale Sürecinde Yasaklama İşlemleri: https://www.kilicakademi.com.tr/Kitap/kamu-ihale-surecinde-yasaklama-islemleri )
Sayıştay ve kamu mali yönetimi yönünden yapay rekabet, kamu kaynağının verimli kullanılmasını da ilgilendirir. Gerçek rekabetin bulunmadığı alımlarda fiyat piyasa koşullarına göre oluşmayabilir; alım daha yüksek bedelle yapılabilir, kamu zararı iddiası gündeme gelebilir veya idarenin ihale yöntemi sorgulanabilir. Bu nedenle ihalede çok sayıda teklif bulunması tek başına yeterli olmayıp; tekliflerin bağımsız, serbest ve hukuka uygun biçimde verilmiş olması gerekir.
(Bakınız: Rekabetin daraltılması: https://www.kilichukuk.org/Sozluk/rekabetin-daraltilmasi ;
İlansız Pazarlık İhalelerinde Usulsüzlük Nasıl Yapılıyor?: https://www.ihale.tv/video/kural-disi-yapilan-ihaleler/ilansiz-pazarlik-ihalelerinde-usulsuzluk-nasil-yapiliyor )
İhaleye katılan firmalar, yapay rekabet şüphesi doğurabilecek her türlü davranıştan kaçınmalıdır. Teklif hazırlığı bağımsız yapılmalı, rakiplerle fiyat veya belge paylaşılmamalı, aynı teknik altyapıdan işlem yapılması gerekiyorsa bunun nedeni kayıt altına alınmalı, teklif dosyası ve yazışmalar düzenli saklanmalıdır. Bir iddia ortaya çıktığında firmanın kendisini savunabilmesi için ihale öncesi ve ihale sonrası belgelerin uyumlu olması büyük önem taşır.
(Bakınız: Aynı IP Adresiyle İşlem Yapılmasının Suç Sayılmadığı İstisnai Durum: https://www.kilichukuk.org/mahkeme-kararlari/ayni-ip-adresiyle-islem-yapilmasinin-suc-sayilmadigi-istisnai-durum )
(Daha fazla bilgi almak için KILIÇ HUKUK ve DANIŞMANLIK OFİSİ ile iletişime geçiniz: https://www.kilichukuk.org/iletisim )