İhale risk analizi; bir firmanın teklif vermeden önce ihale ilânını, idari şartnameyi, teknik şartnameyi, sözleşme tasarısını, yeterlik ölçütlerini, fiyat düzenlemelerini ve başvuru yollarını birlikte inceleyerek hak kaybı doğurabilecek noktaları önceden belirlemesidir. Bu inceleme, teklif fiyatını hesaplamanın yanında; firmanın ihaleye katılıp katılmama kararını, teklifin nasıl hazırlanacağını ve sözleşme imzalandıktan sonra hangi yükümlülüklerle karşılaşılacağını görmesini sağlar.
(Bakınız: İhale dokümanına bağlılık ilkesi: https://www.kilichukuk.org/Sozluk/ihale-dokumanina-baglilik-ilkesi- ; EKAP’da İhale Arama ve İhale Dokümanı İndirme İşlemi: https://www.ihale.tv/video/4734-sayili-kamu-ihale-kanunu-ve-uygulamalari/ekap-da-ihale-arama-ve-ihale-dokumani-indirme-islemi )
4734 sayılı Kanun’da yer alan saydamlık, rekabet, eşit muamele, güvenirlik, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanması ile kaynakların verimli kullanılması ilkeleri, ihale risk analizinin ana dayanağını oluşturur. Firma, bu ilkelerle bağdaşmayan şartları; örneğin rekabeti daraltan teknik düzenlemeleri, belirsiz teslim hükümlerini, ölçüsüz yeterlik şartlarını veya sonradan değiştirilemeyecek sözleşme maddelerini tekliften önce değerlendirmelidir.
(Bakınız: Teknik şartname: https://www.kilichukuk.org/Sozluk/teknik-sartname; Sözleşme Tasarısı: https://www.kilichukuk.org/Sozluk/sozlesme-tasarisi )
İhaleye katılacak firma açısından ilk inceleme alanı yeterlik belgeleridir. İş deneyimi, bilanço, gelir tablosu, kalite belgesi, kapasite raporu, yetkili satıcılık, kendi malı araç veya ekipman gibi şartlar, ihale dokümanında nasıl yazılmışsa o şekilde karşılanmalıdır. Belgede tarih, tutar, kapsam, benzer iş uyumu veya kısım bilgisi eksikse teklif değerlendirme dışı kalabilir.
(Bakınız: Yeterlik (Yeterlik belgeleri): https://www.kilichukuk.org/Sozluk/yeterlik-yeterlik-belgeleri- ; Kısmi Teklife Açık İhalelerde İş Deneyimi Tutarı Nasıl Hesaplanır?: https://www.kilichukuk.org/Makale/kismi-teklife-acik-ihalelerde-is-deneyimi-tutari-nasil-hesaplanir-bir-kik-kararinin-incelenmesi ;
Kamu İhalelerinde İş Deneyimini Gösteren Belgeler: https://kilicakademi.com.tr/Kitap/kamu-ihalelerinde-is-deneyimini-gosteren-belgeler )
İkinci inceleme alanı fiyat ve sözleşme şartlarıdır. Firma; yaklaşık maliyet, fiyat dışı unsur, aşırı düşük teklif sorgulaması, fiyat farkı, teminat, ceza, süre, muayene ve kabul, hakediş, iş artışı ve iş eksilişi hükümlerini birlikte değerlendirmelidir. Kâğıt üzerinde kârlı görünen bir teklif, sözleşme süresince doğacak giderler hesaba katılmazsa zarara yol açar.
(Bakınız: Fiyat dışı unsur: https://www.kilichukuk.org/Sozluk/fiyat-disi-unsur ; Aşırı düşük teklif: https://www.kilichukuk.org/Sozluk/asiri-dusuk-teklif- ;
Kamu İhalelerinde Aşırı Düşük Tekliflerin Belirlenmesi, Sorgulanması ve Açıklanması: https://www.kilicakademi.com.tr/Kitap/kamu-ihalelerinde-asiri-dusuk-tekliflerin-belirlenmesi-sorgulanmasi-ve-aciklanmasi )
Üçüncü inceleme alanı başvuru ve süre yönetimidir. Firma, ihale dokümanında belirsizlik, mevzuata aykırılık veya kendisini hak kaybına uğratacak bir düzenleme görürse, süresi içinde açıklama istemeli veya şikâyet yoluna başvurmalıdır. İhale risk analizi doğru ve işin uzmanı kişilerce yapılırsa firma; teklif vermeden önce hangi konuda itiraz edeceğini, hangi belgeyi düzelteceğini ve hangi sözleşme şartına göre fiyat oluşturacağını da bilir.
(Bakınız: İhale dokümanına ilişkin açıklama yapılması: https://www.kilichukuk.org/Sozluk/ihale-dokumanina-iliskin-aciklama-yapilmasi ;
e-Şikayet Başvurusu Nasıl Yapılır?: https://www.ihale.tv/video/4734-sayili-kamu-ihale-kanunu-ve-uygulamalari/e-sikayet-basvurusu-nasil-yapilir-uygulamali-anlatim-videosu ;
Kamu İhale İptallerinin Nedenleri Sorunlar ve Çözümleri: https://www.kilicakademi.com.tr/Kitap/kamu-ihale-iptallerinin-nedenleri-sorunlar-ve-cozumleri)
(Daha fazla bilgi almak için KILIÇ HUKUK ve DANIŞMANLIK OFİSİ ile iletişime geçiniz: https://www.kilichukuk.org/iletisim )
